Kantçılık.


Results for "Kantçılık."

Philosophical Dictionary

Kantçılık.

(Philosophical Dictionary) :
(Os. Kant'ın mezhebi, Fr. Kantisme). Alman düşünürü Kant'ın öğretisi ve bu öğretiyi çeşitli biçimlerde izleyenlerin genel adı... Alman düşünürü Immenuel Kant (1724-1804), düşünce dünyasının temel taşlarından biridir. WVIII. yüzyıldan beri birçok öğretiler Kant temeli üstüne kurulmuştur. Nitekim Alman idealizminin kaynağı da Kant öğretisidir. Kant öğretisi, çeşitli biçimlerde izlenmiştir: Kimileri Kant'ı gereği gibi anlamaya ve anlatmaya çalışmışlardır. Vaihinger, Schmid, Beck, Reinhold, Maimon, Schulze gibi düşünürler bu yoldadırlar. Örneğin Karl Leinhard Reinhold (1758-1828), Kant'ı yaymaya çalışırken Kant öğretisinin kandırıcı olmayan yanlarını gidermeye uğraşmıştır. Kimileri Kant'ı eleştirerek yola çıkmakla beraber Kant'ın izinde yürüyerek yeni sistemlere varmışlardır. Fichte, Schelling, Hegel bu yoldadırlar. Kimileri de Kant'ı yeni biçimlerde yorumlayarak çağdaş düşünceyle bağdaştırmaya çalışmışlardır (yeni Kantçılık). Ö Leibmann, H. lCohen, P. Natorp, E. Cassirer, H. Rickert bu yoldadırlar. Kantçılık bir felsefe sistemi olarak eleştiricilik adıyle anılır. Kant, ilerici düşünceyle gerici düşünceyi birlikte içeren, birçok çelişmelere düştüğü halde birçok doğruları da meydana koyabilen, temelde utangaç özdekçi ve eytişimci ilginç bir düşünürdür. bkz. Eleştiricilik, Bilinemezcilik, Yeni Kantçılık, Alman İdealizmi, Deneyüstü, Deneyüstücülük, Deneyüstü Düşüncecilik.