MONOPOL


Results for "MONOPOL"

Dictionary of Economics

MONOPOL

(Dictionary of Economics) :
İkame edilemeyen bir mal ya da hizmet üreticisinin piyasayı tek başına denetlemesi. Mutlak tekel olarak da adlandırılan bu durumda, üretici malının fiyatını rekabetten çekinmeden en yüksek karı elde edecek şekilde belirleyebilir. Mutlak tekel durumu, tam rekabetin karışıtı bir durumu ifade ederken, tam rekabet kavramı gibi, mutlak tekel kavramı da iktisadi ilkeleri açıklamada yararlı olmakla, bu kavramların içerdiği koşullara uygulamada pek sık rastlanmamaktadır. Genelde tekel (monopol) terimi, kısıtlı olmakla birlikte belli ölçüde rekabetin görüldüğü, tam rekabet ise rekabet koşullarının bazı etkenlerce daha az kısıtlandığı durumları anlatmak için kullanılrı. Tekellere karşı olanlar, tekelin piyasadaki gücü sayesinde üretimi ve mal çeşidini kısıtladığını, aşırı kar elde etmek amacıyla fiyatları yükseltttiğini, böylece tüketici sömürdüğünü ileri sürerlerken, farklı gerekçelerle tekelleri savunanlar da vardır. Onlara göre, tekeller ölçek ekonomilerinin oluşmasını sağlayarak, üretim maliyetlerinin düşürülmesine ve etkinliğin artmasına yol açarken, rekabetten kaynaklanan bazı savurganlıkları önlemekte, atıl kapasiteyi ortadan kaldırmakta ve uzun dönemli planlamayı olanaklı kılmaktadırlar. Serbest girişime dayalı ekonomilerin çoğunda tekelleşmeyi denetlemeye yönelik oldukça kapsamlı yasal düzenlemeler getirilmiştir. Bunlar arasında en eski ve sıkı olanlarından biri ABD antitröst yasalarıdır. Bu yasalar, üreticiler arasında rekabeti kısıtlayıcı anlaşmalar yapılmasını ve firmaların tekel oluşturarak ya da rekabeti kısıtlayacak şekilde birleşmelerini engellemiy amaçlamaktadır.
Dictionary of Economics

MONOPOLCÜ FİRMA DENGESİ

(Dictionary of Economics) :
Mopolcü (tekelci) firmanın marjinal geliri ile marjinal maliyetinin eşitlendiği noktada üretimi belirleyerek, karını maksimum kılması. Aşağıdaki diyagramda monopolcü firmanın denge durumu görülmektedir.ŞEKİL VARRR (ORİJİNAL KİTAPTAKİ SAYFASI 209) iktisadi Gözlemlerin Doğruluk Derecesi Üzerine (On The Accuracy of Economic Observations) (1950), Bir Organizasyon Teorisine Giriş (Prologomna to a Theory of Organisation) (1951), Hisse senedi Fiyatlarının Tahmin Edilebilirliği (Predictability of Stock market Prices) (1970) sayılabilir. (Ayrıca bk. Oyun Teorisi)
Dictionary of Economics

MONOPOLISTIC COMPETITION MARKET

(Dictionary of Economics) :
TEKELCİ REKABET PİYASASIÇok sayıda alıcı ve satıcının bulunduğu fakat malın homojen olmasından dolayı ürün farklılaştırılmasına gidilerek ortadan kaldırıldığı piyasadır. Firmalar ürün farklılaştırmasına gittiklerinde, alıcılar üzerinde malın üstün nitelikli olduğu izlenimi yaratmalılardır.
Dictionary of Economics

MONOPOLY MARKET

(Dictionary of Economics) :
TEKEL PİYASASISadece bir satıcının mala olan tüm arza sahip olduğu ve fiyatları kendisinin istediği gibi belirlediği piyasadır. Hiçbir rakibi yoktur. Ürettiği mala olan arzda tam bir denetime sahiptir. Tekelci firma, malın fiyatını belirlerken ikame malların rekabeti, alıcıların satınalma gücünün sınırlılığı gibi etkenlerle karşılaşır.
Dictionary of Economics

MONOPOLY PROFIT

(Dictionary of Economics) :
TEKEL KÂRIMarjinal maliyet, marjinal hasılat olduğu noktada tekelci firmanın üretimi belirleyerek, firma dengesine ulaşması halinde elde edeceği toplam kârdır. Tekelci firmanın marjinal hasılatı satış fiyatının altındadır. Çünkü çok mal satmak istediğinden fiyatları aşağı çekmek zorunda kalmaktadır.